Yine bir etkinlikle karşınızdayım. Malzememiz yiyecekler fakat bu sefer farklı olarak yemeden sadece sanatımızı konuşturacağız.
Öncelikle resim sanatının çocukların gelişimindeki rolü ve evrelerinden biraz bahsedeceğim. Ben çocukluğumda resim yapmayı çok sevdiğimden yaşlara göre çizimleri incelemek çok ilgimi çekti. Daha önceki bir yazımda da çocuklarda resim evrelerinden kısaca bahsetmiştim. Bu yazıda biraz daha detaya ineceğiz. Sizler de çocuklarınızın çizimlerini bu yazıyla ve referans kitaplar aracılığıyla değerlendirebilirsiniz. Devamında üç farklı uygulamamız var. Bunlardan ilki hamur şekillendirme, diğer ikisi ise resim yapma. Bayram tatilinde çocuklarınızla uygulayabileceğiniz eğlenceli alternatifler olacağını umuyorum. Son olarak da “Yiyorum Büyüyorum” kitabından (Zümrüt Özkan Anjuere, sf.38) uyguladığım lezzetli bir tarifle yazımızı sonlandıracağız. Tuana şu anda 13 aylık ve bu tarife bayıldı. Açıkçası ben de bayıldım. Umarım keyifle okur ve uygularsınız.
ÇOCUK VE RESİM
´Sanat çocuklarımızın eğitiminde hayati bir rol oynayan önemli bir etkendir. Çizme, boyama, inşa etme gibi etkinlikler karmaşık bir süreç olup, çocuk bu çabaları sırasında çeşitli öğeleri birleştirerek anlamlı bir bütün oluşturur ve böylelikle deneyim kazanır. Seçme, yorumlama ve yenileme bu etkinliklerde dikkate değer bir başka işlem türüdür. Resim faaliyeti sırasında birey, konu seçimi ve yorumlamasıyla bize salt bir resim örneği vermemekte, resimden de öte bilgiler sunmaktadır. Çocuk bize resmiyle adeta kendisinin bir parçasını yansıtmakta, olaylar hakkındaki duygu, düşünce ve görüş biçimlerini dile getirmektedir. Çocuk için sanat, dinamik bir faaliyet örneğidir.´ (Haluk Yavuzer, Doğum Öncesinden Ergenlik Sonuna Çocuk Psikolojisi, Remzi Kitabevi, 1987)
Resim yapabilmek, insan beyninin işlenerek hafızaya alınmış duyusal bir uyarana (genellikle görsel bir duyum), ince motor yeteneği ile cevap verebilmesidir. O halde resim çizebilmek için görsel bir algının fark edilmesine, bu uyaranı işleyip istendiğinde geri çağırabilme yeteneğinde bir hafızaya sahip bir beyne ve ince bir koordinasyon gösterebilme yeteneğinde kas aktivitesine ihtiyaç vardır.
On aylık bir çocuk biberonunu kavrayabildiği gibi kalemi de kavrayarak ilk çiziktirmelerini yapabilir. Ancak buna eli kalem tuttu denemez. İnsan elinin ilk üç parmağının ince motor gelişmesinin başlaması ile birlikte kalem tutabilmesi ve bir şeyler çiziktirebilmesi için en az 18. ayı beklemesi gerekir. Bir yaştan sonra başparmak kullanılarak objeler parmaklar arasında tutulmaya başlar. Elin kalem tutabilmesi de ancak başparmağın kullanımı ile gerçekleşir.
On sekiz aylık bir çocuk kalemi ilk üç parmağı ile tutarak çiziktirmeye başlar. Bu ortalama 1-2 sene daha sürer. Çiziktirmeden kasıt çizgilerin kontrolsüzlüğüdür. Bu dönemde çizgiler parmakların değil adeta kolların gövdeye bağlandığı üst kısımların kontrolündedir. Çocuk kalemi ilk üç parmağının arasından alarak sık sık avucu ile tutabilir. Kolun kullanılması kaba motor bir harekettir. El ve özellikle parmakların kullanılması ince motor hareketlerdir.
İki yaş çocuğunda on sekiz ay çocuğundan farklı olarak kalemin kağıda sert inişleri azalarak kaybolur.
Üç yaş çocuğunun çizgileri iki yaş çocuğundan farklı olarak seyrekleşir. Çizgilerin başlangıcı ve devamı kalemin kağıda daha yumuşak ve kontrollü temasını yansıtır. Kol gücü yerini giderek parmakların ince hareketlerine bırakır. Üçüncü yaşın ortalarına doğru eğri çizgilerin az çok birleşmesinden oluşmuş bir baş ve ondan çıkan çizgilerde kol, bacak ve saçlar ayırt edilir. İlk sembolleştirme yaklaşık 3,5 yaşlarında ortaya çıkar. Çocuk resimlerindeki ikinci figür olan güneş ve üçüncü figür olan ev de bu dönemde belirir. Üçüncü yaşın sonlarında ise burun resimlerde ayırt edilir.
Dördüncü yaşın ortalarında baş nihayet gövdeye bir boyun ile birleşir. En önemli ayrıntı çöp çocuk’un artık çöp olmayıp etli butlu tombik bir çocuk olduğudur. Yüzdeki mimiklerde hareket ve canlılık vardır. Çiçek ve ağaç figürleri, kara taşıtları çizimlere eklenir.
Beşinci yaşta resme renk uyumu ve estetik gelir. Saç ve kıyafetlerde hayal ürünü estetik çizgiler dikkat çeker. Beşinci yaşın sonlarına doğru parmakların sayısı beşe yaklaşır, ayaklarda ayakkabı görülmeye başlar. Dudaklar, burun delikleri, kulak kıvrımları, göz bebekleri, kahküller, kaşlar ve kıyafetin bordürleri ortaya çıkar. Karşı cinsin fark edildiği yaştır.
Altıncı yaşta çocuklar kendi cinslerinin portrelerini çizerler. Göz bebekleri, burun delikleri, dişler, gülüşler ve hatta dil unutulmaz ve çizilir.
Yedinci yaşta meslekler çocuğun dikkatini çekmeye başlar. Onları hem oyunlarında taklit eder hem de resmeder.
Sekizinci yaşta çizgilerde gerçeğe yakın oranlar dikkati çeker.
Onuncu yaşta profil çalışmaları ortaya çıkar.
(Sabiha Paktuna Keskin, Çocuk Çizgilerindeki Giz Çöp Çocuk, Boyut Kitapları, 2003)
Fındık Ezmesi Hamuru
Malzemeler: ½ bardak (ya da cup) fındık ezmesi, 2 çorba kaşığı bal, ½ bardak (ya da cup) un
(1 cup = 0,2365 litre)
Tüm malzemeyi yoğurun. Dilediğiniz şekillendirmeyi uygulayın.
Görünmez Boya
Malzemeler: Yarım limon suyu, kulak çubuğu, kağıt, ekmek kızartma makinesi
Kulak çubuğunu limon suyuna batırarak kağıt üzerine dilediğiniz resmi çizin. Çubuğun oldukça ıslak olmasına dikkat edin. Çiziminiz bittiğinde kağıdı düşük ısıda ayarladığınız ekmek kızartma makinesinin üzerinde tutarak çiziminizin eski zamanlardaki polaroid fotoğraflar gibi görünmez iken kahverengiye dönerek ortaya çıkışını keyifle izleyin. Dilerseniz kendiniz resim çizmek yerine boyama kitabından bir sayfayı da kullanabilirsiniz.
Jöle Parmak Boyası
Malzemeler: 1 paket jöle, 2 çorba kaşığı sıcak su
Su ve jöleyi karıştırın. Ilıması için 5 dakika bekleyin ve alüminyum folyo üzerine dilediğiniz deseni çizin. Buzdolabında dondurun. Bayram sofranıza çocuğunuzdan güzel bir dekor geldi bile…
Sebze Köftesi
1 küçük soğan
1 orta boy havuç
1 orta boy patates
1 yumurta sarısı
2 yemek kaşığı un
1 yemek kaşığı tereyağ (ben fındık kadar tereyağı gerisi zeytinyağı kullandım)
2 yemek kaşığı zeytinyağı
Sebzeleri rendeleyip tereyağında yumuşayana kadar pişirin. İyice soğuduktan sonra içine yumurta sarısı ve unu katıp yoğurun. Tavada ısıttığınız zeytinyağına kaşıkla karışımdan koyup yassıltın ve arkalı önlü kızartın. Afiyet olsun.
-
|2009-10-07 15:00:24 tülay özkaymazÇocuk resimleri benim de hep ilgimi çekmiştir. Verdiğiniz bilgiler hoşuma gitti. Teşekkürler.
-
|2009-10-08 13:29:13 özlem doğanKaynak kitap isimlei vermeniz çok iyi olmuş, böylelikle tümünü okuyabiliriz. çoğu yazar bunu yapmıyor. daha çok kitap adı vermek lazım. elinize sağlık buarada
keyifle okudum